Aktualności

Jak oznakowanie strefy płatnego parkowania wpływa na obowiązek uiszczenia opłaty?

Aktualności

 

Strefy płatnego parkowania stają się coraz bardziej popularne nie tylko w dużych miastach, ale również w niewielkich miejscowościach. Czy w ślad za ich rozwojem wzrasta również świadomość korzystających z nich kierowców? Czy posiadają oni wiedzę, kiedy tak naprawdę są zobowiązani do uiszczenia stosownej opłaty za pozostawienie auta?

Przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2068, z późn. zm.; dalej: ustawa o drogach publicznych), osoby korzystające z dróg publicznych są obowiązane do ponoszenia opłat, w szczególności za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Ze wzmiankowanych opłat zwolnione są m.in. pojazdy Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, ABW, CBA, Straży Granicznej, Służby Więziennej, służb ratowniczych, zarządów dróg, Sił Zbrojnych RP oraz autobusy szkolne przewożące dzieci do szkoły.

Jeszcze do niedawna nie było jasnym, czy opłatę za parkowanie w płatnej strefie można pobierać tylko od tych kierowców, którzy stawiają auta w miejscach wyraźnie wyznaczonych, czy także od tych, którzy parkują poza takimi miejscami, ale w obszarze strefy płatnego parkowania, w tym w miejscach gdzie teoretycznie auto stać nie może, np. przy barierkach, pasach, w bramach, na chodnikach czy tuż za wyznaczonym miejscem.

Wobec istniejących rozbieżności, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystąpił w dniu 28 kwietnia 2017 r. z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego, o podjęcie uchwały w składzie siedmiu sędziów wyjaśniającej: Czy w myśl art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w wyznaczonym do tego miejscu, czy również za postój w miejscu innym niż wyznaczone? W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawił analizę orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pobierania opłat za postój w płatnej strefie parkowania, wskazując, iż pozostaje ono niejednolite, co uniemożliwia prawidłową realizację zadań w zakresie stosowania przepisów ustawy o drogach publicznych.

Tym samym w dniu 9 października 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, w sprawie o sygn. akt II GPS 2/17, podjął  uchwałę, w której jednoznacznie rozstrzygnął, iż zgodnie z art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu. Wobec czego, uprawnienie do poboru opłaty za parkowanie powstaje wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie dwa warunki: 1) postój odbywa się w strefie płatnego parkowania, 2) jest do tego postoju wyznaczone miejsce.

Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, celem regulacji w zakresie opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym, wobec czego pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych i oznaczałoby faktyczną aprobatę dla osób naruszających ograniczenia i zakazy w zakresie postoju.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: „Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Nie powinno to budzić wątpliwości również i z tego powodu, że w strefie płatnego parkowania obowiązują ogólne zasady ruchu drogowego, przewidujące ograniczenia i zakazy dotyczące postoju. Ponadto przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju.”.

Pogląd ten podzielił Prokurator Prokuratury Krajowej w piśmie z dnia 7 lipca 2017 r., a także Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie procesowym z dnia 25 lipca 2017 r.

W omawianej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, iż miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych we właściwych aktach prawnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają charakter jedynie znaków informacyjnych, wobec czego nie kreują same w sobie obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż miejsca płatnego postoju, wyznaczone w strefie płatnego parkowania, co do zasady winny zostać oznakowane podwójnie, tj. zarówno znakami pionowymi, jak i poziomymi (tzw. linie). Jednakże, to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi, wobec czego uznać należy je za wystarczające do wyznaczenia miejsca płatnego postoju, w przeciwieństwie do znaków poziomych, tj. linii. Wobec czego, miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych.

W kontekście powyższego wskazać również należy, iż zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Najwyższego: Upoważnienie zawarte w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.) do ustanowienia przepisów zezwalających na pobieranie opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania w określone dni robocze, nie stanowi dostatecznego upoważnienia do ustanowienia przepisów zezwalających na pobieranie tych opłat w soboty.” (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1882/17).

Jedynie na marginesie napomnieć można, iż w judykaturze wyrażony został pogląd, zgodnie z którym: „Jeżeli w przepisie rady gminy wskazano wprost, że stawka zerowa przysługuje mieszkańcom strefy, a więc wszystkim, posiadającym lub stale użytkującym pojazdy i uchwałodawca nie zawarł w tym zakresie dodatkowych ograniczeń, chociażby poprzez zamieszczenie zawężenia tego uprawnienia ze względu na tytuł prawny do pojazdu, to wprowadzenie w uchwale rady gminy wymogu okazania dowodu rejestracyjnego lub umowy leasingu w celu uzyskania winiety nie może zostać uznane za równoznaczne z obowiązkiem wykazania prawa własności lub współwłasności i przyjęcie, że ten przepis uchwały rady gminy jest sprzeczny z prawem i rażąco narusza konstytucyjną zasadę równości.” (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 281/18). Nadto, zgodnie z rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 29 sierpnia 2018 r. wydanym przez Wojewodę Podlaskiego, nr sprawy NK-II.4131.70.2018.KK: „Wydawanie abonamentowych kart parkingowych z numerem rejestracyjnym pojazdu jest niedopuszczalne. Takie rozwiązanie wiąże się z ograniczeniem prawa własności przysługującego właścicielowi.”.

Mając na uwadze powyższe zważyć należy, iż wzmiankowana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwie w sposób jednoznaczny wyjaśnia w jaki sposób należy interpretować przepisy prawa, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych i dotyczyło rozumienia przesłanek pobierania opłaty za postój w sferze płatnego parkowania.

Reasumując wskazać należy, iż opłatę za postój w strefie płatnego parkowania pobiera się wyłącznie od kierowcy pozostawiającego samochód w wyznaczonym do tego miejscu. Miejsce parkingowe uprawniające do pobrania opłaty parkingowej musi zostać właściwie oznakowane. Wymaga się stosowania przede wszystkim znaków pionowych. Dodatkowo, aby oznakowanie stało się bardziej przejrzyste, można wprowadzić oznakowanie poziome. Oznacza to, że za parkowanie w płatnej strefie, ale poza miejscami wyznaczonymi – nie grozi nam dodatkowa opłata za brak biletu z parkometru.

Powyżej opisane regulacje znajdują odzwierciedlenie w aktualnie zapadających orzeczeniach. W jednym z najnowszych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I GSK 2587/18, wskazano, iż: „Ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty.”

Konkludując, wskazać należy, iż uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r. nie pozostawia wątpliwości, iż w aktualnym stanie prawnym gminy nie są uprawnione do pobierania opłat w strefie płatnego parkowania, jeśli miejsca postojowe nie są właściwie oznakowane.

Aplikant radcowski Karolina Czechowska

 

 

 

 

MAPA DOJAZDOWA
W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej.
×